โรคเบาหวาน...รู้จักเพื่อป้องกัน รู้ทันเพื่อควบคุม

โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่ :Tuesday, November 08, 2016

โรคเบาหวานคืออะไร

   โรคเบาหวาน เกิดจากความผิดปกติของร่างกายที่มีการผลิตฮอร์โมนอินซูลินไม่เพียงพอ ร่างกายจะไม่สามารถนำน้ำตาลไปใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ในระยะยาวส่งผลให้เกิดการทำลายหลอดเลือด นำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวานที่รุนแรง

โรคเบาหวานพบบ่อยแค่ไหน

   องค์การอนามัยโลก (WHO) รายงานว่าในปี พ.ศ. 2557 มีผู้ป่วยโรคเบาหวานทั่วโลกจำนวน 422 ล้านคน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นถึง 640 ล้านคนในอีก 25 ปีข้างหน้า จากการสำรวจในปี พ.ศ. 2557  ในประเทศไทยมีความชุกของโรคเบาหวานเท่ากับร้อยละ 8.8 นั่นคือมีประชากรไทยประมาณ 4.8 ล้านคนเป็นโรคเบาหวาน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี  

   จากสถิติพบว่า ประชากรในวัยผู้ใหญ่ 1 ใน 11 คน เป็นโรคเบาหวาน และ ผู้ที่เป็นโรคเบาหวานร้อยละ 50 ไม่ทราบว่าตนเองเป็นโรค และคุณอาจเป็นหนึ่งในนั้น  ดังนั้นการตรวจคัดกรองโรคแต่เนิ่น และรีบรับการรักษา ช่วยลดความรุนแรงของอาการแทรกซ้อนจากโรค  

บุคคลที่มีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน แนะนำให้ตรวจคัดกรอง ได้แก่  

  1. ผู้ที่อายุมากกว่า 35 ปีขึ้นไป
  2. ผู้ที่อ้วน (ค่าดัชนีมวลกายมากกว่า 25 กก./ม2 ) และมีญาติสายตรงเป็นโรคเบาหวาน
  3. มีโรคความดันโลหิตสูง
  4. ระดับไขมันในเลือดผิดปกติ
  5. มีประวัติเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ หรือมีประวัติคลอดทารกน้ำหนักเกิน 4 กก.
  6. มีโรคหัวใจและหลอดเลือด
  7. สตรีที่มีภาวะถุงน้ำรังไข่ (Polycystic ovary syndrome)  

การวินิจฉัยเบาหวาน ทำได้ 4 วิธี

  1. ตรวจน้ำตาลหลังอดอาหารข้ามคืน มากกว่าหรือ เท่ากับ 126 มก./ดล.
  2. ทดสอบน้ำตาลหลังดื่มกลูโคส 75 กรัม เป็นเวลา 2 ชั่วโมง มีค่ามากกว่าหรือเท่ากับ 200 มก./ดล.
  3. ตรวจน้ำตาลเวลาใดเวลาหนึ่ง มากกว่าหรือเท่ากับ 200 มก./ดล. ร่วมกับมีอาการของเบาหวาน เช่น ปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำบ่อย ตามัว อ่อนเพลีย น้ำหนักลด
  4. ตรวจน้ำตาลสะสม (HbA1c) มากกว่าหรือเท่ากับ 6.5 %  

ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน มีอะไรบ้าง  

   ภาวะแทรกซ้อนของโรคเบาหวาน ได้แก่ โรคหลอดเลือดหัวใจ, โรคหลอดเลือดสมอง, โรคของหลอดเลือดส่วนปลาย, ภาวะแทรกซ้อนทางตา ไต หรือเส้นประสาทส่วยปลาย ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยที่สุด คือ ภาวะแทรกซ้อนทางตา โดยพบประมาณ 1 ใน 3 ของผู้ที่มีโรคเบาหวาน    

ความรุนแรงของโรคเบาหวาน

   ในทุกๆ 6 วินาที จะมีผู้เสียชีวิตจากโรคเบาหวาน 1 ราย รวมผู้เสียชีวิตจากโรคเบาหวานทั่วโลกจำนวน 1.5 ล้านคนต่อปี โรคเบาหวานเป็นสาเหตุการตายของประชาชนไทยเป็นอันดับที่ 8 ในเพศชาย (ร้อยละ 4.1) และอันดับที่ 3 ในเพศหญิง (ร้อยละ 8.7) ข้อมูลในปี พ.ศ.2551 พบว่าประเทศไทยมีค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลในผู้ป่วยเบาหวานทั้งสิ้น 3,984 ล้านบาทต่อปี    

   สมาพันธ์เบาหวานนานาชาติ (International Diabetes Federation:IDF) ได้กำหนดให้วันที่ 14 พฤศจิกายน ของทุกปีเป็นวันเบาหวานโลก และคำขวัญรณรงค์วันเบาหวานในปี พ.ศ. 2559 คือ “Eyes on diabetes” เพื่อให้เห็นถึงความสำคัญของการคัดกรองเบาหวาน และคัดกรองภาวะแทรกซ้อนของเบาหวาน

   ดังนั้นผู้ที่มีความเสี่ยง ควรตรวจคัดกรองเบาหวานในระยะแรกเพื่อรับการรักษาอย่างทันท่วงที และ เฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนเพื่อลดความรุนแรงจากโรคแทรกซ้อนของเบาหวาน       

 

โดย แพทย์หญิงอุษณีย์  ดำรงพิพัฒน์กุล

แพทย์อายุรกรรมต่อมไร้ท่อ และเมตาบอลิสม

โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่

โทร. 053-089823

ข่าวล่าสุด